Gönye ve Hilal, İttihat ve Terakki ve Masonluk

İtalyan masonluğu, 1908 öncesinde, özellikle de Balkanlardaki localarıyla Jön Türk hareketine hatırı sayılır bir lojistik destek sağlamış ve gizlilik olanakları sunmuş, İttihad ve Terakki Cemiyeti de iktidarı ele geçirdikten sonra Biraderlerini unutmamıştı. Artık rüştünü ispat ettiğini düşünen Türk masonluğu Maşrık-ı Azam-ı Osmanide örgütlenirken en büyük desteği yine İtalyan Maşrık-ı Azamından görmüştü. Ama balayı kısa sürdü ve evrensel ilkelere göre hareket etme iddiasındaki Maşrıkların arasına Trablusgarp Savaşı ve milli çıkarlar girdi. Angelo Iacovella, Grande Oriente dItalia Tarih Arşivindeki belgelere dayanarak hazırladığı bu kitapta, çoğumuzun bilincinde (ya da bilinçaltında) sadece olumsuz çağrışımlar yaratan masonluğun Osmanlı İmparatorluğunun Batılılaşma serüveninde oynadığı role farklı bir ışık düşürüyor.