Sömürgeci ve Sömürgeleştirilen İnsan

Sömürgeleştirilen insanların yurtseverliğini, sömürgecilik ortaya çıkarmaktadır. Bir baskı sistemi tarafından hayvan düzeyinde tutulan bu insanlara hiçbir hak, hatta yaşama hakkı bile tanımamıştır. Yaşam koşulları her geçen gün kötüleşmektedir. Eğer bir halkın, kendi ölüm biçimini seçmekten başka hiçbir şeyi kalmadıysa, eğer ezenlerden aldığı tek armağan umutsuzluksa, o halkın kaybedecek neyi olabilir? Bu halkın felaketi, onun cesareti olacaktır; sömürgecilik tarafından sürekli reddedilişiyle yanıt verecektir. Marx bir zamanlar, proletaryanın sırrı, kendi içinde burjuva toplumunun yıkılışını taşıyor olmasıdır demişti. Bize bunu anımsattığı için Memmiye şükran borçluyuz: sömürgeleştirilen insanın da kendi sırrı var ve bizeler bugün sömürgeciliğin iğrenç ölüm mücadelesine tanık oluyorz. Jean - Paul Sartre Albert Memminin bu kitabı, yirmi birinci yüzyılda, sömürgeleri incelemek isteyen tarihçilerin mutlaka başvurmaları gereken bir belge olarak kalacaktır. Leopold Sedar Senghor