Osmanlı'da Sosyalizm

Osmanlı, sosyalizmi İştirak-i Emval ve İyal yani mal ve kadın ortaklığı olarak tanıdı. Paris Komünü çalışmalarını Belediye binasında sürdürdüğü için Osmanlı aydını, sosyalistlere Devair-i Belediye Tarafdaranı ismini uygun gördü. Bu bozuk fikirlerin Müslüman Osmanlı toplumunu nasıl olsa etkilemeyeceği düşünülerek, dinsiz Avrupanın başına bela olan Enternasyonal adındaki şer cemiyeti ve bu cemiyetin reisi Karl Marxa sempati beslendi. Bir müddet sonra, İştirakiyun Mezhebinin Osmanlı toplumuna yanlış anlatıldığı öne sürüldü: Aslında bu beyazı siyah olarak tarif etmek gibi bir şeydi, İştirakiyun İslam dininin direği olan zekatın modernleştirilmiş haliydi. Müslümanlık ırk ve millet ayrılığı gözetmiyordu yani enternasyonalistti. Karl Marxın kurduğu Enternasyonal Cemiyeti de zaten bu gayeyi güdüyordu. Osmanlı Hıristiyanları da sosyalizmi sahiplendi; sosyalizm en evvel Hazreti İsa tarafından vaaz ve tesis olmuştu. Sosyalizm, Romanın, milyonlarını esirlerinin tırnakları ile kazanan zalim ulularına karşı teşkil ve tertip edilmiş Hıristiyanlık dininin asıl maksadıydı. Yahudiler durur mu? Onlar da, klasik Hazreti Musa ve Firavun örneğini ortaya attılar; sosyalistlik modern çağın putlarını yıkmak için gönderilmişti