Osmanlıdan Günümüze Misyoner Faaliyetleri

Oryantalizm, Avrupalıların doğuya hâkim olmak, doğuyu yeniden kurmak ve doğunun âmiri olmak için geliştirdikleri bütün silâhların adıdır!Yâni oryantalizm, hıristiyan Batının, müslüman doğuyu siyasî, sosyolojik, askerî ideolojik, bilimsel ve estetik bakımdan yönetmesi demektir. Avrupalılara göre, vahşi doğunun fethe ihtiyacı vardır. Dolayısıyla doğuya yapılacak seferler saldırı niteliği taşımaz. Çünkü amaç onları kurtarmaktır. Aslında çoğu oryantaliste göre, doğu batı ile eşit olmadığı gibi, doğulu insanla batılı insan da eşit değildir. Meselâ John Westlake, Uluslararası Hukuk Prensipleri adlı esrinde Medenileşmemiş bölgelerden bahsederken, bunların büyük güçler tarafından işgal edilmesi gereğini savunmaktadır. Yâni doğulu, üstün ırka mensup olmadığı için yönetilmelidir. Bir oryantaliste göre, batılı vatanını savunursa kahraman, ama bu işi bir doğulu yaparsa, İslâmî taassupla hareket eden dar ufuklu bir kültür düşmanıdır. Necdet Sevinç, büyük yankılar uyandıran eserinde, oryantalizmin keşif kolunu teşkil eden misyonerlerin Türkiyede faaliyete geçirdikleri kolejleri ve çoğunun kurucusu oldukları azınlık okullarını tarihi bir süreç içinde inceliyor.