İktisadi Yaşamın Uzun Dalgaları (Irving Fisher ve John M. Keynes Üzerine)

'Ka­pi­ta­liz­min gü­cü ola­rak ad­lan­dı­rı­la­bi­le­cek kı­sır­lık be­ni hay­re­te dü­şü­rü­yor. On­lar bü­tün Av­ru­pa’­yı bü­yük ris­ke sü­rük­lü­yor­lar. Ba­rış ve ılım­lı ol­mak­tan baş­ka hiç bir şey on­la­rın ba­şa­rı­sı­na hiz­met ede­mez. Oy­saki Pa­ris’­te bü­yük ban­ka­cı­lar ara­sın­da bu­lu­nan bi­ri­nin ken­di hü­kü­me­ti­ne, halk kar­şı­sın­da şim­di­ler­de uy­gu­la­nan po­li­ti­ka­nın risk­li ol­du­ğu­na da­ir ikaz­da bu­lun­du­ğu­nu kim duy­muş­tur? Tu­tun­duk­la­rı sis­tem, pa­ra yü­küm­lü­lük­le­ri­nin da­ya­nık­lı­lı­ğı­na bağ­lı­dır. Dö­viz ka­otik du­rum­da ol­du­ğu sü­re­ce, an­laş­ma­la­ra te­mel alın­ma­ma­lı­dır. Özel­lik­le Av­ru­pa­lı ban­ka­cı­lar ne pa­ha­sı­na olur­sa ol­sun, her tür­lü risk ma­li­ye­tiy­le bu gi­bi bir ön­lem alın­ma­sı ye­ri­ne her­han­gi bir hız­lı fa­ali­yet pro­je­si­nin zor­luk­la­rı­na işa­ret et­me­yi da­ha ‘ma­kul’ gö­rü­yor­lar. Av­ru­pa’­nın mu­ha­fa­za­kâr un­sur­la­rı­nın, olay­la­rın şim­di­ki du­ru­mu­nu da­ha de­rin his­set­ti­ği­ni tah­min et­mek müm­kün­dür. Ancak, ger­çek­te ka­rar­lı bir şe­kil­de sağ­du­yu ve ılım­lı ol­mak­tan ya­na ses yük­selt­mek sos­ya­list par­ti­le­re na­sip ol­muş­tur. Gö­zü­mü­zün önün­de ge­li­şen olay­lar Av­ru­pa top­lu­mu­nun ya­pı­sın­da de­rin de­ği­şik­lik­le­re ne­den ola­cak­sa, bu ne Marx’ın dokt­ri­ni­nin ne de ulus­la­ra­ra­sı eme­ğin di­sip­li­ne ol­muş gü­cü sa­ye­sin­de gerçekleşecektir -bu, ür­kek, mi­yop po­li­ti­ka­lar ve top­lum­da­ki an­la­yış­sız mu­ha­fa­za­kâr yö­ne­ti­ci­ler yü­zün­den olacaktır.'