abdülkadir geylani

1077 – 1166

Biyografi

Büyük Selçuk Devleti zamanında bugünkü İran'ın Mazenderan Eyaletinde veya Gilan Eyaletinde doğdu. Künyesi, Ebu Muhammed'dir. Muhyiddin, Gavs-ül-A'zam, Kutb-i Rabbani, Sultan-ul-Evliya, Kutb-i A'zam gibi lâkabları vardır. Babası Ebu Salih bin Musa Cengidost'tur. Peygamber torunu Hasan bin Ali'nin oğlu olan Hasan el-Mu'tena'nın oğlu Abdullah el-Kâmil'in soyundandır. Annesinin ismi Fatıma, lakabı Ümm-ül-hayr olup Seyyidedir. Bunun için Abdülkadir Geylani, hem Seyyid, hem de Şerif olduğu çeşitli kaynaklarda belirtilir. Çok küçük yaşlardan itibaren farklı bir yapısı olduğu çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir. Bağdat'ta dönemin tanınmış din âlimlerinden dersler alarak Hadis, Fıkıh, İslam Şeriati, Tasavvuf, Kelam ve Mantık alanlarında bilgisini geliştirdi. Abdülkâdir Geylâni fıkıh ve hadis ilimlerinde oterite kabul edilir. Hocalarından Ebu Said Mahzumi'nin medresesinde haftada üç gün verdiği ders ve vaazları çok yoğun ilgi görmüştür. İslam Tasavvuf'unu herkesin anlayacağı şekilde sundu. Önceden Şafii mezhebi'nde idi. Hanbeli mezhebi unutulmak üzere olduğundan, Hanbeli mezhebine geçti ve bu tercihi mezhebin yayılmasında etkin bir yeri olmuştur. Abdülkâdir Geylânî Kadirî tarikatının kurucusudur. Geylânî, çok sayıda kız ve erkek çocuk sahibi olmuştur. Onlar vâsıtasıyla Kadirilik Mısır, Kuzey Afrika, Endülüs (İspanya), Irak, Suriye ve Anadolu'ya yayılmıştır. Oğullarından Ebû Abdurrahmân Şerafeddîn Îsâ Mısır'a yerleşmiş olup Mısır'daki Kâdirî şeriflerin dedesidir. Abdülkâdir Geylânî'nin torunları, Kuzey Afrika'da daha çok "Şerif", Irak, Suriye ve Anadolu'da ise Seyyid ve Geylânî diye anılmaktadır.